Köpeğimin pati yastıkları çatlıyor, neden?

Pati yastıkları neden çatlar?

Pati yastıkları köpeğin vücut ağırlığını taşıyan, kalın ve dayanıklı bir deridir; yine de çevre koşullarından etkilenir. Kaynaklarda öne çıkan dış etkenler şunlardır:

• Buz ve yol tuzu: Cornell Üniversitesi Riney Köpek Sağlığı Merkezi, buz ve yollardaki tuzun patilerde çatlak ve kesiklere yol açabildiğini belirtir. PDSA da kışın yollara dökülen tuz ve kumun patileri tahriş edebildiğini vurgular.
• Sıcak zemin: Cornell, pati yastıklarının insan derisinden daha dayanıklı olsa da sıcak asfaltta yanabileceğini belirtir. Cerrahi ders kitabı niteliğindeki bir kaynak, yanıkların en sık sıcak bir yüzeyle doğrudan temas sonucu oluştuğunu ve 60 °C'ye ısınan deride bir saniyeyi aşan temasın bile yüzeyel yanığa yol açabildiğini bildirir.
• Sert ve engebeli zemin: Virginia-Maryland Veteriner Fakültesi, kayalık ve köklerle dolu patikaların asfalta ya da çime alışkın patileri zorlayabildiğini ve yastıklar tahriş olursa yürüyüşe ara verilmesini önerir.

Parmak aralarındaki sorunlar ayrı bir konudur: Merck Veteriner El Kitabı, parmak aralarının sıcak ve nemli yapısı nedeniyle deri enfeksiyonlarına yatkın olduğunu ve bu bölgede ağrılı şişlikler ile topallıkla seyreden derin enfeksiyonların da görülebildiğini belirtir.

Pati yastıklarında kalınlaşma ve çatlama hangi hastalıklarda görülür?

Çatlak, yastıklarda anormal keratin birikimiyle (hiperkeratoz) birlikte görülüyorsa altta bir hastalık olabilir. Başlıca olasılıklar şunlardır:

Yaşa bağlı ve kalıtsal nedenler

Minnesota Üniversitesi'nin açık erişimli dermatoloji el kitabı, burun ve ayak yastıklarındaki aşırı keratin birikiminin genellikle yaşlı köpeklerde geliştiğini, Amerikan Cocker Spaniel ve İngiliz Springer Spaniel'in yatkın göründüğünü belirtir. Biriken keratin yastıklarda yarıklara yol açabilir; ağır etkilenen yastıklar ağrı ve topallık yapabilir. Bu durum kalıcı olarak geçmez, ömür boyu bakım gerektirir. Bern Üniversitesi'nden bir genetik çalışma ise Kromfohrländer ve İrlanda Terrieri gibi ırklarda görülen kalıtsal yastık hiperkeratozunun çekinik geçişli bir genetik bozukluk olduğunu göstermiştir.

Enfeksiyonlar: gençlik hastalığı ve leishmaniasis

Merck, köpek gençlik hastalığında (distemper) sindirim ve solunum belirtilerinin ardından ayak yastıkları ve burun derisinde kalınlaşma ("sert yastık") görülebildiğini ve en iyi korunmanın aşı olduğunu belirtir. Cornell de burun ve yastıklarda kalınlaşma ya da kabuklanmayı bu hastalığın belirtileri arasında sayar.

Leishmaniasis, kum sinekleriyle bulaşan bir parazit hastalığıdır. ESCCAP, hastalığın Akdeniz bölgesinde yaygın olduğunu ve ağır vakalarda tüy kaybı, yaralar, hiperkeratoz, yoğun pullanma ve tırnaklarda aşırı uzama görülebildiğini belirtir. Uluslararası LeishVet kılavuzu, ilerlemiş evrede burun, ayak yastıkları ve kemik çıkıntılarında yaralar bildirir. Türkiye Parazitoloji Dergisi'nde yayımlanan bir anket çalışması, hastalığın ve kum sineklerinin Ege ve Akdeniz bölgelerimizde yaygın olduğunu vurgular; Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi'nden bir çalışmada da leishmaniasisli köpeklerde deride yaralar, hiperkeratoz ve tırnaklarda uzama bildirilmiştir.

Otoimmün, beslenme ve iç hastalıklar

• Otoimmün deri hastalıkları: Cornell, diskoid lupusun genellikle burunda ya da ayak yastıklarında başladığını ve bu bölgelerin normal pürüzlü dokusunu kaybettiğini belirtir. Minnesota Üniversitesi el kitabı, pemfigus foliaceus'ta ayak yastıklarında sarımsı kabuklar görülebildiğini ve tanının doku örneğiyle (biyopsi) konduğunu vurgular.
• Çinkoya yanıt veren deri hastalığı: Aynı kaynak, bu durumun en sık Sibirya Husky ve Alaska Malamute'ta, genellikle 1–3 yaşlarında görüldüğünü; ayrıca çinkodan yoksun mamayla beslenen hızlı büyüyen yavrularda gelişebildiğini ve ayak yastıklarında kalınlaşma yapabildiğini belirtir.
• Karaciğer ve şeker hastalığı: Merck, sıklıkla şeker hastalığıyla ilişkili olan ve ciddi karaciğer değişiklikleriyle seyreden bir deri hastalığında ayak yastıkları gibi basınç gören bölgelerde ve ağız çevresinde kabuklanma ve yaralar görülebildiğini bildirir.

Pati yastıklarını korumak için neler yapabilirsiniz?

• Yürüyüşten sonra patileri silin: Cornell ve PDSA, tuzlu ya da kumlu zeminde yürüdükten sonra patilerin silinmesini veya yıkanmasını önerir.
• Pati balsamı ve bot: Cornell, uygun balsamların yastık çatlamasını önlemeye yardımcı olabileceğini ve iyi oturan botların patileri koruyabildiğini belirtir. Ürün seçimini veteriner hekiminize danışın.
• Sıcak zemin testi: Cornell'e göre elinizi asfalta bastırıp yaklaşık 10 saniye tutamıyorsanız zemin köpeğinizin patileri için de çok sıcaktır.
• Yastık arası tüyleri düzenleyin: PDSA, karın patilerde birikmemesi için yastıklar arasındaki tüylerin kısa tutulmasını önerir.
• Patileri düzenli kontrol edin: Virginia-Maryland Veteriner Fakültesi, yürüyüş öncesi ve sonrası yastıklarda kesik, çatlak ve batan cisim kontrolünü önerir.
• Aşı ve parazit korumasını aksatmayın: Gençlik hastalığına karşı aşı ve kum sineklerine karşı koruma için veteriner hekiminize danışın.

Çatlaklara insanlar için üretilmiş krem ya da ilaç sürmeyin.