Köpeğimin burnu kuru ve sıcak, hasta mı?

Köpeğin burnu neden soğuk ve ıslaktır?

Köpeklerin burun ucu (burun aynası) özel bir deridir. Eötvös Loránd Üniversitesi Etoloji Bölümü'nün duyurduğu ve Scientific Reports dergisinde 2020'de yayımlanan araştırmaya göre etçil hayvanlarda uyanıkken burun aynasının sıcaklığı diğer memeli gruplarına göre belirgin biçimde düşüktür. Araştırmacılar, köpeklerin burnunun zayıf ısı ışınımını algılayabildiğini göstermiştir.

Yani soğuk ve nemli burun köpekler için olağandır; ama bunun tersi, yani kuru ya da ılık bir burun, kendi başına bir hastalık göstergesi olarak kabul edilmez. Burun derisinin görünümünde kalıcı değişiklikler ve köpeğin genel durumu çok daha önemli ipuçlarıdır.

Köpeğimin ateşi olup olmadığını nasıl anlarım?

Ateşi güvenilir biçimde anlamanın yolu vücut ısısını ölçmektir. Araştırmalarda referans yöntem rektal ölçümdür:

• Glasgow Üniversitesi'nde yapılan bir çalışma, koltuk altı ve kulak zarı ölçümlerinin rektal ölçümün yerine geçemeyeceğini göstermiştir.
• Kızılötesi görüntülemeyle yapılan başka bir çalışmada kulak sıcaklığı rektal sıcaklığı gözden daha iyi yansıtmıştır.
• Hayvanlar için üretilmiş temassız kızılötesi termometrelerle yapılan bir çalışmada ölçümlerin üçte birinden azı referans değere 0,5 °C yakınlıkta bulunmuştur.

Cornell Üniversitesi Riney Köpek Sağlığı Merkezi'ne göre köpeklerde normal vücut ısısı 38,1–39,2 °C (100,5–102,5 °F) arasındadır. Merck Veteriner El Kitabı, gerçek ateşi olan hastaların çoğunda vücut ısısının 39,5–41,1 °C arasında olduğunu ve ateşin iştahsızlığa, enerji kaybına ve sıvı kaybına yol açabildiğini belirtir.

Sıcak çarpması ile karıştırmayın

Sıcak havada burnun ve vücudun sıcak olması sıcak çarpmasının işareti olabilir. Cornell, vücut ısısının yaklaşık 40,6 °C'ye (105 °F) ya da üzerine çıkmasını sıcak çarpması olarak tanımlar; Virginia-Maryland Veteriner Fakültesi de 41 °C'nin üzerindeki değerleri sıcak çarpması sınırı olarak verir. Ağır soluma, salya, kusma, halsizlik, şaşkınlık, nöbet ve bayılma görülebilir. Cornell, köpeklerin yalnızca patilerinden terlediğini ve esas olarak soluyarak serinlediğini hatırlatır. PDSA, kilolu, basık burunlu ve kalın tüylü köpeklerin daha fazla risk altında olduğunu belirtir. Bu durum acildir: Köpeği hemen serinletmeye başlayın ama buzlu su kullanmayın ve vakit kaybetmeden veteriner hekime ulaşın.

Burundaki hangi değişiklikler bir sorunun işaretidir?

Burnun kuru olmasından çok, burun derisinin dokusu, rengi ve bütünlüğü önemlidir. Merck Veteriner El Kitabı'na göre normal burun aynası parke taşı gibi pürüzlü bir görünüme sahiptir.

• Yaşa bağlı ve kalıtsal kalınlaşma: Merck, burun hiperkeratozunun yaşlı yetişkin köpeklerde görüldüğünü ve genellikle tedavi gerektirmediğini belirtir. Minnesota Üniversitesi'nin dermatoloji el kitabı, burun ve ayak yastıklarındaki keratin birikiminin yarıklara yol açabildiğini; Bern Üniversitesi'nden bir genetik çalışma ise Labrador Retriever'larda kalıtsal bir hastalığın burunda kabuk ve yarıklara neden olduğunu göstermiştir.
• Gençlik hastalığı (distemper): Merck ve Cornell, bu viral hastalıkta burun ve ayak yastıklarında kalınlaşma görülebildiğini; ateş, göz ve burun akıntısının eşlik edebildiğini ve en iyi korunmanın aşı olduğunu belirtir.
• Otoimmün hastalıklar: Cornell'e göre diskoid lupus genellikle burunda ya da ayak yastıklarında başlar; bu bölgeler normal pürüzlü dokusunu ve rengini kaybedebilir, yaralar gelişebilir. Güneşin ultraviyole ışınları tetikleyici kabul edildiğinden güneşten korunma önerilir. Merck, lezyonların yaz aylarında kötüleştiğini ve otoimmün hastalık şüphesinde biyopsi yapılması gerektiğini vurgular.
• Güneş yanığı: PDSA, evcil hayvanların en sık kulak, burun, göz kapağı ve karından güneş yanığına uğradığını; açık renkli ya da seyrek tüylü hayvanların daha fazla risk altında olduğunu belirtir. PDSA, güneşle ilişkili olarak nadir görülen ama saldırgan seyredebilen bir deri kanseri türünün de gelişebileceğini belirtir.
• Leishmaniasis: Merck, bu parazit hastalığının burun aynasında renk kaybına yol açabileceğini belirtir.
• Burun akıntısı: Merck'e göre burun boşluğu iltihabında akıntı, hapşırma, horlama ve ağızdan soluma görülebilir; akıntı başlangıçta berrakken zamanla irinli ya da kanlı hale gelebilir.

Köpeğimin burnunu nasıl koruyabilirim?

• Açık renkli burunlu köpekleri öğle saatlerinde güneşten koruyun ve gölgeye erişimlerini sağlayın.
• PDSA, gerekiyorsa evcil hayvanlar ya da çocuklar için güvenli, en az SPF30 ve suya dayanıklı bir güneş koruyucu kullanılmasını önerir; insanlar için üretilen bazı güneş kremlerindeki maddeler hayvanlar için zehirlidir. Ürün seçimini veteriner hekiminize danışın.
• Sıcak havalarda yürüyüşü serin saatlere kaydırın.
• Burundaki çatlak ya da yaralara insanlar için üretilmiş krem ve ilaç sürmeyin.
• Gençlik hastalığına karşı aşı programını aksatmayın.